Hoe help je iemand die depressief is?

Herkennen dat iemand in je omgeving depressief is, is vaak lastig. Zelfs als het gaat om iemand waar je close mee bent of die je vaak ziet. Een (nep)glimlach is gauw opgezet als je depressief bent, of degene die depressief is trekt zich terug in huis (of onder het dekbed).


Zodra je doorhebt dat iemand depressief is, wil je misschien helpen. Iemand steunen of uit de depressie trekken. Maar hoe doe je dat?



Depressie is een ziekte


Het is goed om te begrijpen dat een depressie geen keuze is. Depressie is een ziekte, die ongevraagd en soms sluipend iemand persoonlijkheid overneemt. Een depressie zorgt ervoor dat iemand oa:

  • zich terugtrekt uit het openbare/sociale leven, of weinig meer buiten komt

  • niet geïnteresseerd is in anderen of gebeurtenissen of zelfs bot overkomt

  • niet meer goed voor zichzelf zorgt

  • geen zin heeft in sociale dingen zoals verjaardagen

  • nadenkt over doodgaan, of zelfs wenst dat hij/zij doodgaat

  • snel overprikkeld is

  • alles ziet door een grijze bril, alles negatief ziet


Het lijkt voor buitenstaanders alsof de depressie de persoon heeft overgenomen. Je herkent simpelweg de ‘oude’ niet meer. Toch is het juist belangrijk die persoon niet in de steek te laten. Er te ‘zijn’ voor iemand, te laten weten dat de persoon er niet alleen voor staat. Dat je wil helpen om weer de ‘oude’ te worden.



Hoe help je iemand die depressief is?


Tip 1: Vermijd goedbedoelde adviezen


Van buitenaf is makkelijk praten. Aan goedbedoelde adviezen heeft iemand niks. Vermijd in ieder geval de volgende adviezen:

  • "Achter de wolken schijnt de zon"... Dooddoener NO.1.

  • "Het gaat wel weer over"...Dit ziet iemand zelf absoluut niet zo. Het is nu zwart. En het lijkt of het altijd zwart zal blijven

  • "Ga gewoon eens iets leuks doen joh"….Dat is het hele punt: de depressieve persoon wil niets doen en vindt momenteel niets leuk

  • "Je moet het allemaal niet zo somber inzien"….Dat doet de depressie nu juist wel. Een depressie is somberheid. Erge somberheid. Feit. Punt.


Zet je eigen oordelen en meningen over hoe jij het zou zien of oplossen even opzij. Jouw mening telt nu even niet. Bagatelliseer niet, het is niet jouw depressie en niet jouw zwarte wolk in je hoofd.


Wat doe je dan wel?


Ga open in gesprek en trek tijd uit. Ga ook moeilijke onderwerpen, zoals de dood, niet uit de weg. Vraag naar de beleving van de depressieve persoon. Toon interesse en zeg dat je er bent voor iemand. Veroordeel iemand niet, hij/zij heeft zelf ook niet gevraagd om die depressie. Laat de ander praten, leeglopen, huilen, schelden of zwijgen. Loop niet weg, maar toon dat je blijft.


Tip 2. Toon aandacht en ben er gewoon


Toon regelmatig even aandacht. Het hoeft niet altijd lang of uitgebreid te zijn. Even een dagelijks appje “Hoe gaat het vandaag?”. Een kaartje in de bus (ouderwets maar nog altijd zo leuk om te krijgen). Een telefoontje. Een pannetje soep langsbrengen. Samen een bakje thee doen.


Verwacht niet dat de depressieve persoon vanzelf naar jou toe komt, verjaardagen afgaat, of kaartjes terug zal sturen. Wees je bewust dat het tijdelijk 1-richting verkeer kan zijn. Het is geen onwil vanuit de depressieve persoon.




Tip 3. Kom in actie met praktische hulp


Zeg niet “ik hoor het wel als ik ergens mee kan helpen” maar vraag gericht waarmee je iemand kan helpen. Kom in actie in plaats van afwachten of je iets kan doen:

  • vraag of iemand nog boodschappen nodig heeft en haal deze samen met die van jou

  • bied aan om even met de stofzuiger door het huis te gaan

  • vraag of de hond nog moet worden uitgelaten, of bied aan om het samen te doen

  • ga mee naar bijv. een doktersafspraak, of wees taxi voor iemand

  • maai het gras, help in de tuin, trek wat onkruid, zet de kliko aan de straat

Natuurlijk hoef je jezelf niet op te dringen. Dit vraagt wat fijngevoeligheid misschien van jouw kant, maar toon dat je graag wilt helpen met (voor jou) eenvoudige dingen.


Tip 4. Ga (rustig aan) samen iets doen


Mocht iemand er voorzichtig op uit willen, maar niet durven om dat alleen te gaan doen, ga er dan samen op uit. Start voorzichtig op, het hoeft niet meteen de Efteling te zijn:

  • wandel samen een blokje om

  • wandel eens een groter blokje om

  • ga samen het bos in of het strand op

  • fiets eens samen naar een ijsboer voor een ijsje

  • ga samen boodschappen doen

  • ga ergens een kopje thee buiten de deur doen

Enzovoort. Ook hier geldt: geen dwang. Voel aan waar de grens ligt. Laat je teleurstelling niet blijken als iemand halverwege het kopje thee toch liever naar huis wil. Alle begin is moeilijk, kleine stapjes.


Tip 5. Zoek professionele hulp


Een depressie die lang duurt, erg zwaar is of waar veel nagedacht wordt over doodgaan is altijd een teken om professionele hulp in te schakelen. Daarnaast moet je goed luisteren naar je eigen gevoel: kan jij zelf hier nog goed helpen of is het beter om externe hulp in te schakelen?


Geef aan de depressieve persoon aan dat er goede professionele hulp beschikbaar is, of bijvoorbeeld medicijnen die tijdelijk ondersteuning kunnen bieden. Dat dit een duwtje in de goede richting kan geven. Houd je toon positief en dwing nergens toe.


Wil iemand (nog) niet naar een hulpverlener? Ook dan zijn er online en laagdrempelige initiatieven waar je kunt bellen of appen zoals:

Bellen of appen met bovenstaande online hulplijnen kan soms de eerste stap zijn naar hulpverlening. Moedig iemand aan om stappen te blijven zetten naar hulp, maar zonder dwang.


Tip 6. Zet je eigen zuurstofmasker op


Blijf, terwijl je een ander helpt, altijd goed voor jezelf zorgen. Als je merkt dat het je teveel raakt, neem even afstand. Neem je rust, je ontspanning, zorg dat je eigen geluksgevoel op peil blijft.


Ga niet in de stoel van de hulpverlener zitten, daar ben je (waarschijnlijk) niet voor opgeleid.


Geef je grenzen aan. Zoek eventueel ook zelf eens hulp of een gesprek bij genoemde hulplijnen.


Lees ook: Helemaal op? Neem een mental health day!


Lees ook: Hoe versla je vermoeidheid?


Tot slot: Blijf positief. En dat is soms moeilijk.


Wees een steunpilaar voor iemand, een positief persoon waar hij/zij van op aan kan. Motiveer kleine stapjes, reageer positief op kleine verbeteringen en blijf naar iemand glimlachen. Wees de glimlach naar iemand die het zelf even niet kan. Misschien ben jij de enige glimlach die ze die dag zien zelfs. Geef niet op, maar met grenzen voor jezelf natuurlijk.


Shoppen: Happy-Day dankbaarheidsdagboek

Een unieke uitgave van Just Add Chocolate voor meer geluk, tevredenheid en dankbaarheid

Just Add Chocolate Magazine

Just Add Chocolate vertelt je

alles over onderwerpen die

het leven leuker maken (zoals

chocola), mind, psyche en je

gezondheid.

Just-add-chocolate-logo

© 2019 by Just Add Copy